Türkiye Basın Federasyonu Yönetim Kurulu üyesi ve Vitrin Haber Genel Yayın Yönetmeni Serhat Özşahin, Federasyon Başkanı Sinan Burhan ve Yönetim Kurulu üyeleri ile birlikte Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya ile bir araya geldi. Görüşmede, bireysel başvuru sistemi, Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarının uygulanması, yüksek yargı kurumları arasındaki ilişkiler ve Anayasa Mahkemesi’nin çalışmaları ele alındı.
Görüşmede Anayasa Mahkemesi'nin çalışma yöntemleri ve bireysel başvurular üzerine detaylı bilgiler paylaşıldı. Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Türkiye Basın Federasyonu Başkanının ve Yönetim Kurulu üyelerinin sorularını yanıtlarken, bireysel başvuru sisteminin çok önemli bir platform olduğunu belirtti. Ayrıca, AYM'nin kararlarının uygulanması, temel hak ve özgürlüklerin korunması ile yargıdaki teknolojik dönüşüm konularında da önemli değerlendirmelerde bulundu.
Özkaya, AYM’nin Rolünü Vurguladı
Kadir Özkaya, Anayasa Mahkemesi’nin bireysel başvurularla ilgili bir kanun yolu mahkemesi gibi değil, anayasal denetim yaptığını vurgulayarak, yüksek yargı organları arasında bir hiyerarşinin bulunmadığını ifade etti. Her yargı kurumunun görev, yetki ve sorumluluklarının Anayasa ve kanunlarla belirlendiğini söyledi.
Başvurular ve Sonuçları
Özkaya, 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren Anayasa Mahkemesi'ne toplam 755.547 bireysel başvuru yapıldığını açıkladı. Bu başvuruların 646.021109.526 derdest bireysel başvuru olduğunu dile getirdi.
Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin bugüne kadar toplam 86.849 ihlal kararı verdiğini açıklayan Özkaya, bunların yaklaşık 56.000'inin makul süre içerisinde yargılanma hakkıyla ilgili olduğunu belirtti. İhlal kararlarının %99,9'unun gereğinin yerine getirildiğini de ekledi.
Tayfun Kahraman İle İlgili Karar
Özkaya, Tayfun Kahraman’ın ikinci başvurusuna Anayasa Mahkemesi tarafından hem adil yargılanma hakkının hem de bireysel başvuru hakkının ihlal edildiği yönünde bir karar verildiğini açıkladı. Anayasa Mahkemesi'nin amacının kişinin suçlu olup olmadığını belirlemek değil, yargılama süreçlerinde usule ilişkin güvencelerin sağlanıp sağlanmadığını denetlemek olduğunun altını çizdi.
Yargıtay ve Danıştay ile İş Birliği
Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay ve Danıştay arasındaki ilişkileri değerlendiren Özkaya, yerleşik içtihatların değiştirilmesi gerektiğinde karşılıklı müzakereye önem verdiklerini belirtti. Raportörlerin Yargıtay veya Danıştay daireleriyle bir araya gelmesini sağlayan yeni bir çalışma yöntemi oluşturduklarını ifade etti.
Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka Uygulamaları
Özkaya, Anayasa Mahkemesi'nde hak arama yollarının etkinliğini artırmak için teknolojik dönüşüme özel önem verildiğini vurguladı. 1 Ekim 2025 itibarıyla bireysel başvuruların elektronik ortamda yapılmaya başlanacağını hatırlatan Özkaya, bugüne kadar Mahkemeye yapılan başvuruların %34'ünün UYAP üzerinden gerçekleştirildiğini söyledi. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nde yapay zeka kullanımı üzerinde de çalışmalar yürütülmekte, ancak yapay zekanın karar verici olmayacağının altı çizilmektedir.
Uluslararası İş Birliği ve Anadolu Basınına Verilen Önem
Özkaya, Anayasa Mahkemesi'nin uluslararası çalışmalarda aktif rol oynadığını belirterek, bugüne kadar 33 farklı ülkenin yüksek mahkemeleriyle ikili iş birliği anlaşması imzalandığını söyledi. Bu durum, Türkiye’nin uluslararası anayasa yargısı camiasında etkin bir aktör olmasına katkı sağladı. Anadolu basınında güvenilir bilgilerin yayılmasının önemine dikkat çeken Türkiye Basın Federasyonu Başkanı Sinan Burhan, bu tür buluşmaların kamuoyunu bilgilendirme açısından oldukça faydalı olduğunu belirtti.
Serhat Özşahin, yapılan görüşmenin hukuk ve yargı gündeminin ele alınması açısından önemli olduğunu belirterek, Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya’nın bu konudaki değerlendirmelerinin dinlenmesinin değer taşıdığını ifade etti. Anadolu basınının doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasında bu tür temasların gerekli olduğu vurgulandı.
