GENEL

"Alzheimer'da Erken Belirtiler ve Önlem Önerileri"

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, yaş ilerledikçe sık karşılaşılan unutkanlık yakınması günlük yaşamı etkilemeye başladığında farklı bir tabloya işaret edebiliyor

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, yaş ilerledikçe sık karşılaşılan unutkanlık yakınması, günlük yaşamı etkilemeye başladığında farklı bir tabloya işaret edebilmektedir. Demansın en sık görülen nedenlerinden biri olan Alzheimer hastalığı, hafıza ve öğrenmeyi olumsuz etkilemekle kalmayıp, düşünme, karar verme ve günlük yaşam becerileri üzerinde de olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Medicana Kadıköy Hastanesi Nöroloji Bölümü'nden Doç. Dr. Mehmet Güney Şenol, Alzheimer hastalığının yalnızca unutkanlıkla sınırlı olmadığını belirtmektedir. Şenol, Alzheimer'ın erken döneminde özellikle yakın zamanda öğrenilen bilgilerin hatırlanamamasının dikkate değer bir durum olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, "Aynı soruların sık sık sorulması, eşyaların alışılmadık yerlere konulması, konuşma sırasında doğru kelimeyi bulmakta zorlanma, tarihleri karıştırma veya daha önce bilinen bir yerde kaybolma, erken dönemde görülebilen belirtilerdir." demektedir.

Hastalığın ilerleyişiyle beraber, günlük işlerin planlanması ve tamamlanması, karar verme ve muhakeme gibi becerilerde de bozulmalar meydana gelmektedir. Şenol, yaşa bağlı unutkanlık ile Alzheimer'ın erken belirtilerinin birbirine karıştırılabildiğini belirterek, unutkanlığın sıklığının yanı sıra kişinin günlük yaşamı üzerindeki etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Ayrıca, ileri yaşın değiştirilemeyen en önemli risk faktörü olduğunu kaydeden Şenol, genetik özellikler, aile öyküsü ve bazı yaşam tarzı faktörlerinin de hastalık riskinin değerlendirilmesinde önemli olduğunu belirtmiştir. Yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği, obezite, fiziksel hareketsizlik, sigara kullanımı, aşırı alkol tüketimi ve düzensiz uyku gibi etmenler de beyin sağlığı açısından kritik öneme sahiptir. Kafa travmaları ve bazı genetik özellikler de risk değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, yalnızca hafızaya değil, genel sağlık durumuna da dikkat edilmesi önemlidir.

Doç. Dr. Şenol, unutkanlığın her zaman Alzheimer anlamına gelmediğini vurgulamakta ve depresyon, uyku bozuklukları gibi diğer sağlık sorunlarının da benzer şikayetlere yol açabileceğine dikkat çekmektedir. Erken değerlendirmenin, unutkanlığın nedeninin tespit edilmesinde önemli bir role sahip olduğunu belirten Şenol, tanı sürecinde bireyin kendi anlatımının yanı sıra yakınlarının gözlemlerinin de dikkate alınabileceğini ifade etmektedir.

Gerekli görüldüğünde nöropsikolojik testler ve beyin görüntüleme yöntemleri ile değerlendirmelerin genişletilebileceğini belirten Şenol, yaşa bağlı değişikliklerle hastalık belirtilerinin birbirinden ayrılmasının mümkün olacağını bildirmektedir. Alzheimer'ı tamamen ortadan kaldıran kesin bir tedavi bulunmamakla birlikte, hastalığın evresi, kişinin genel sağlık durumu ve eşiğin hastalıkların göz önüne alınarak çeşitli tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Son yıllarda özellikle erken evre Alzheimer'a yönelik yeni tedavi seçeneklerinin gündeme geldiğini de vurgulayan Şenol, bu yaklaşımların her hasta için ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Alzheimer'dan kesin koruma sağlayan bir yöntem olmasa da, değiştirilebilir risk faktörlerinin azaltılmasının beyin sağlığı açısından çok önemli olduğunu belirtmektedir. Düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, kaliteli uyku ve sosyal yaşamın sürdürülmesi bu yaklaşımın temel unsurlarını oluşturmaktadır. Ayrıca, kalp ve damar sağlığının korunması bilişsel sağlıkla yakın ilişkilidir. Yüksek tansiyon ve kolesterol sorunlarının kontrol altında tutulması, fazla kilonun önlenmesi ve fiziksel hareketliliğin artırılması genel sağlık açısından olduğu kadar beyin sağlığı açısından da kritik öneme sahiptir.

Zihinsel olarak aktif kalmanın, yeni bilgiler öğrenmenin, sosyal ilişkileri sürdürmenin ve günlük yaşamda düzenli fiziksel aktiviteye yer vermenin sağlıklı yaşlanma yaklaşımının parçaları olduğunu kaydeden Şenol, yeterli ve düzenli uykunun yanı sıra sigara ve aşırı alkol kullanımından uzak durulmasının riskleri azaltma açısından önem taşıdığını belirtmektedir.

Alzheimer konusunda farkındalığın artırılmasının, unutkanlığın kaçınılmaz biçimde yaşlanmaya bağlanmasının önüne geçilmesi için önem taşıdığını vurgulayan Şenol, özellikle artan unutkanlık, günlük işlerde belirgin zorluklar, yön bulma güçlüğü veya yakın çevrenin fark ettiği davranış değişikliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etmektedir.

Hastalığın erken farkındalığının önemine değinen Şenol, "Unutkanlığın günlük yaşamı etkilemeye başlaması önemli bir işarettir. Daha önce kolaylıkla yapılan işlerde zorlanma, yakın zamanda yaşanan olayların hatırlanmasında zorluk veya yakın çevrenin belirgin davranış değişikliklerini fark etmesi durumunda değerlendirme yapılması gerekmektedir." diyerek, amaçların her unutkanlığı hastalık olarak görmek değil, hastalık belirtisi olabilecek değişiklikleri zamanında fark edebilmek olduğunu ifade etmektedir.

Kaynak: AA