EKONOMİ

"Karadeniz’de Ticaret Güvenliği İçin Acil Toplantı"

Süleyman Ferşat Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Karadeniz'de büyüyen deniz ticareti, lojistik, enerji, gıda, sigorta ve çevre risklerine dikkat çekti

Süleyman Ferhat Eldemir, Rusya-Ukrayna savaşının etkileri nedeniyle Karadeniz'deki deniz ticareti, lojistik, enerji, gıda, sigorta ve çevre risklerine dikkat çekti. Eldemir, Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkelerin yanı sıra Birleşmiş Milletler, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Avrupa Birliği, Dünya Bankası, EBRD, BSEC, liman işletmeleri, armatörler, sigorta şirketleri ve iş dünyasının katılımıyla Samsun'da uluslararası bir 'Karadeniz Ticaret ve Lojistik Güvenliği Zirvesi' düzenlenmesini önerdi. Eldemir, 'Bizim amacımız tek başımıza çözüm üretmek değil; sahadaki gerçekleri ortaya koymak, ilgili tarafları aynı masa etrafında buluşturmak ve çözüm arayışını Samsun'dan başlatmak' diye konuştu.

Karadeniz'deki tabloyu değerlendiren Eldemir, gemi yoğunluğunun sorunun en somut göstergelerinden biri olduğunu vurguladı. İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın Ağustos 2026 verilerine göre, Karadeniz limanlarındaki demir sahalarında, limanlarda ve tersanelerde yaklaşık 100 geminin beklediğini; bunların yaklaşık 35'inin Samsun, 22'sinin ise Sinop demir sahasında bulunduğunu belirtti. Eldemir, 'Bu rakamlar bize sorunun artık münferit olaylar olmaktan çıktığını gösteriyor. Sorun artık yalnızca gemilerin vurulması veya seferlerin aksaması değildir. Bunun enerjiye, gıdaya, ihracata, sigortaya, lojistiğe ve çevre güvenliğine uzanan bir etkiler zinciri var' şeklinde konuştu.

Raporda dikkat çeken başlıklardan biri de saldırılar sonrasında mürettebatı tahliye edilen, hasar gören veya kontrolsüz bir şekilde bekleyen gemiler oldu. Eldemir, 'Mürettebatın tahliye edilmesinin ardından kontrolsüz veya hasarlı bir geminin denizde kalması; diğer gemiler, kıyılar, limanlar ve çevre açısından yeni bir risk oluşturabilir' ifadesini kullandı. Karadeniz'deki güvenlik sorunlarının enerji ve gıda tedarik zincirlerine yansıdığını belirten Eldemir, özellikle kömür ve tahıl sevkiyatlarının yakından takip edilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Eldemir, Türkiye'nin Rusya'dan kömür ithalatındaki düşüşün yanı sıra Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen buğday, mısır, ayçiçeği ve yem hammaddeleri ticaretindeki aksamaların lojistik ve maliyet baskısını artırabileceğini ifade etti. 'Bugün bir geminin limana ulaşamaması, yarın sanayicinin enerji maliyeti, çiftçinin girdi maliyeti veya ihracatçının kaybı olarak karşımıza çıkabilir' şeklinde uyarıda bulundu.

Eldemir, açıklamalarının kamuoyunda endişe oluşturmak amacını taşımadığını belirterek, 'Telaş oluşturmak istemiyoruz ancak yaşananları olduğundan küçük göstermek de doğru değil. Kamuoyunun durumun ciddiyetini bilmesini ve gerekli tedbirlerin zamanında alınmasını istiyoruz. Karadeniz'de bugün yaşanan güvenlik sorunu, yarının enerji, gıda, ihracat, sigorta ve çevre sorununa dönüşmeden harekete geçmeliyiz' dedi. Eldemir, raporlarında yer alan çözüm önerileri arasında 'Karadeniz Güvenli Ticaret Koridoru' oluşturulmasını, ticari gemilerin güvenli seyrini sağlayacak uluslararası mekanizmaların geliştirilmesini, deniz ticaretinin yeniden başlatma planının hazırlanmasını, ticari gemiler için uluslararası sigorta ve reasürans mekanizmasının oluşturulmasını, hasarlı, terk edilmiş veya mürettebatsız gemiler için acil müdahale mekanizmasının kurulmasını, stratejik ve bozulabilir yükler için güvenli liman ve hızlı transfer mekanizmalarının geliştirilmesini ve Samsun merkezli 'Karadeniz Ticaret Erken Uyarı Merkezi'nin kurulmasını önerdi.

Eldemir, sözlerini şöyle tamamladı: 'Samsun yalnızca krizin etkilerini yaşayan bir şehir olmamalı, çözümün konuşulduğu şehir olmalıdır. Karadeniz'in bütün ülkelerini, limanlarını, armatörlerini, sigorta kuruluşlarını, iş dünyasını ve uluslararası kurumlarını Samsun'da buluşturabiliriz. Karadeniz ticareti savaşın dışında kalmalıdır. Karadeniz'de ticaretin güvenliği için Samsun'da buluşalım.'

Kaynak: İHA